İstem (Dec 2020)
Cemil Bey’in, Hüseynî Viyolonsel Taksîminin Rehber-i Mûsikîye Göre Makam Tahlîli
Abstract
Cemil Bey, Türk mûsikîsi tarihinde Tanbûr icrâsıyla öne çıkmış, tanbur yanında Klâsik Kemençe, Lavta, Yaylı Tanbur, viyolonsel gibi sazlarda yaptığı icralarıyla ekol olmuş, Türk mûsikîsinin özellikle Saz Mûsikîsi başlığı altında eşsiz eserler vücuda getirmiş çok önemli bir icracıdır. Cemil Bey aynı zamanda Türk mûsikîsi nazariyatı alanına da Rehber-i Mûsikî adında bir eser bırakmıştır. Türk mûsikîsinde nazariyat ve icra arasındaki benzer ve farklılıklar pek çok araştırmaya konu olmuştur. Türk mûsikîsinin temel nazariyat kaynakları olan bestelenmiş ve günümüze intikâl edebilmiş eserler ve usta icracıların ses kayıtlarının tahlil edilmesi suretiyle, mûsikîmizin makam yapısı ve zenginliği daha derin kavranabilmektedir. Bu çalışmada, Cemil Bey’in viyolonsel ile yapmış olduğu Hüseynî makamındaki taksimi, müellifi olduğu Rehber-i Mûsikî’deki makam anlatımı temelinde irdelenmiştir. Böylece Cemil Bey’in nazariyat yaklaşımı ve icrası arasındaki benzerlik ve farklılıklar makam tahlilleriyle somutlaştırılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonucunda Türk mûsikîsi makamlarının kavranması konusunda icrânın öneminin altı çizilmiş, bu ve buna benzer çalışmaların, mûsikîmizin eğitim-öğretim alanına materyal olarak kazandırılması önerilmiştir.
Keywords