پژوهشنامه علم سنجی (Mar 2020)

سنجش سطح انطباق شاخص‌های استنادی و سنجه‌های جایگزین نرمال‌شده در رتبه‌بندی مجلات علمی

  • علیرضا فلاح زاده,
  • سعیده ابراهیمی,
  • قاسم سلیمی

DOI
https://doi.org/10.22070/rsci.2019.4147.1270
Journal volume & issue
Vol. 6, no. 11
pp. 99 – 126

Abstract

Read online

هدف: هدف اصلی از انجام این پژوهش، سنجش همبستگی بین رتبه‌بندی بر مبنای سنجه‌های جایگزین نرمال شده و شاخص‌های استنادی و مقایسه بین‌رشته‌ای در سطح مجلات علمی بوده است. روش‌شناسی: این پژوهش با رویکردی کمی، از روش‌ها و تکنیک‌های علم‌سنجی مثل تحلیل داده‌های وبی، تحلیل استنادات و تحلیل شاخص‌های مبتنی بر این داده‌ها استفاده نموده است. یافته‌ها: در رتبه‌بندی مجلات در اغلب رشته‌ها شاخص نرمال‌شده جایگزین "مشاهده در سطح مجله" (ان.جی.آ.ام) رابطه معنی‌داری با شاخص‌های استنادی (ضریب تأثیر، اس.جی.آر و اسنیپ) نداشت؛ اما شاخص‌های نرمال‌شده جایگزین "خوانندگی در سطح مجله" (ان.جی.آر.ام) و "استناد مبتنی بر وب در سطح مجله" (ان.جی.سی.ام) رابطه مثبت، متوسط و معنی‌داری با شاخص‌های استنادی داشتند. همچنین در رتبه‌بندی مجلات بر مبنای شاخص‌های جایگزین (مشاهده، خوانندگی و استناد وبی در سطح مجله) بین رشته‌ها تفاوت معنی‌داری وجود دارد؛ اما در رتبه‌بندی مجلات بر مبنای شاخص‌های نرمال‌شده جایگزین (مشاهده، خوانندگی و استناد وبی نرمال‌شده در سطح مجله) بین رشته‌ها تفاوت معنی‌داری وجود ندارد. نتیجه‌گیری: با پذیرش این مسئله که شاخص‌های متنوع استنادی و جایگزین، معیار سنجش جنبه‌هایی متفاوت از کیفیت مجلات علمی هستند؛ دلیل این روابط مثبت و نسبتاً قوی، کیفیت ثابت یک مجله علمی است. اگر شاخص‌های استنادی به‌عنوان شاخص معیار در نظر گرفته شود، این‌گونه به نظر می‌رسد که شاخص‌های جایگزین مورد مطالعه به‌جز شاخص‌های "مشاهده در سطح مجله" و "مشاهده نرمال‌شده در سطح مجله" را می‌توان به‌عنوان مکمل و یا جایگزین شاخص‌های استنادی در رتبه‌بندی مجلات علمی به ‌کار گرفت.

Keywords