فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک (Mar 2022)

مقاله پژوهشی: شناخت مؤلفه‌های راهبردی امنیت در جهان اسلام با رویکرد به همبستگی جهان اسلام

  • علی ولی سلطانی,
  • محمدرضا خراشادی زاده,
  • شهرام شجاعی,
  • رضا عبد فروتن

Journal volume & issue
Vol. 20, no. 87
pp. 31 – 54

Abstract

Read online

بی‌شک تحقق امنیت از نیازهای اساسی و لازمه رشد و تعالی جوامع بشری می­باشد، جهان اسلام نیز از این قاعده مستثنا نبوده و جهت تعیین سیاست‌ها، راهبردها و تحقق عملی رشد و تعالی خود نیازمند شناخت دقیق­تر مؤلفه‌های راهبردی امنیت خود در عصر پیچیده و آشوبناک کنونی هست، از مؤلفه‌های مهم و تأثیرگذار بر امنیت در جهان اسلام، مؤلفه همبستگی جهان اسلام می­باشد که شناخت دقیق­تر آن و جایگاهش در بین سایر مؤلفه‌های راهبردی امنیت جهان اسلام یکی از ضرورت‌های امروز جهان اسلام می­باشد، هدف اصلی این تحقیق نیز شناخت مؤلفه‌های راهبردی امنیت در جهان اسلام با رویکرد به همبستگی جهان اسلام می‌باشد. این تحقیق از نوع کاربردی بوده و به روش توصیفی- تحلیلی انجام‌شده است و برای گردآوری اطلاعات لازم از روش‌های کتابخانه‎ای (اسنادی) و پرسشنامه ساخته محققان استفاده گردیده است. جامعه آماری این تحقیق با توجه به 6 ویژگی موردنظر محققان و دسترسی محدود به متخصصان امنیت جهان اسلام به تعداد 30 نفر در کشور و جامعه نمونه نیز منطبق بر جامعه آماری می­باشد. نتایج تحقیق نشان داد که مهم‌ترین مؤلفه‌های راهبردی امنیت در جهان اسلام به ترتیب عبارت‌اند از: 1- توان دفاعی-­ امنیتی جهان اسلام 2- قدرت اقتصادی جهان اسلام 3- همگرایی و واگرایی جهان اسلام 4- ظرفیت علمی و فناوری جهان اسلام 5- فرقه‌گرایی مذهبی در ‌جهان اسلام 6- قدرت ملی کشورهای اسلامی 7- انسجام اجتماعی جهان اسلام 8- جمعیت جهان اسلام 9- مشروعیت نظام‌های حاکم برجهان اسلام 10- موقعیت ژئوپلیتیکی جهان اسلام 11- همبستگی جهان اسلام 12- نهادهای سیاسی اجتماعی جهان اسلام 13- هویت جهان اسلام، همچنین شاخص­های مؤلفه راهبردی همبستگی جهان اسلام یعنی 1- بحران‌ و چالش‌های سیاسی بین کشورهای اسلامی 2- همدلی و همکاری کشورهای اسلامی در مقابل دشمنان خارجی جهان اسلام و 3- ارتقاء جایگاه دین در جهان اسلام، به یک‌میزان در همبستگی جهان اسلام نقش ایفاء می‌نمایند.

Keywords