تاریخ اسلام و ایران (Feb 2019)
بررسی و تحلیل پراکندگی جغرافیایی استرقاق فتوح تیمور گورکانی
Abstract
تیمور گورکانی با لشکرکشیهای گسترده توانست سرزمینهای زیادی را تحت حکومت خود درآورد. بخش بزرگی از این یورشها تحت عنوان غزا و جهاد علیه کفّار صورت گرفت. استفاده از مفهوم جنگ علیه کفّار که در قرآن و منابع فقهی، تحت نام «جهاد» آمده است، دست وی را در بردهگیری یا همان «ِاِسترقاق» باز گذاشت و بدان مشروعیت بخشید. پژوهش حاضر بر آن است با توجه به محدودة جغرافیایی جنگهای تیمور، که تحت نام جهاد و یا غزوه صورت میگرفت، به جستجو و شناسایی مناطقی بپردازد که نفوس آنها توسط سپاهیان تیمور، به بردگی درمیآمدند. بنابراین تلاش شده است با استفاده از شیوة توصیفی ـ تحلیلیِ مبتنی بر منابع اصلی، به بررسی پراکندگی جغرافیایی یا به عبارتی واکاوی مکانی اِسترقاق در فتوح تیمور پرداخته و چرایی و چگونگی آن را مورد تحلیل و بررسی قرار دهد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهند طی حملات تیمور بیشترینبردهگیری در مناطقی چون قفقاز، هندوستان، دشت قبچاق و اُلوس جَته رخ میداد که اغلب نیز به بهانة مبارزه با کفر و دفاع از اسلام و در واقع به منظور دستیابی به نیروهای انسانی و بهکارگیری و یا فروش آنها صورت میگرفت.
Keywords