نقد تحلیل و زیبایی شناسی متون (Mar 2020)

ابهام در چگونگی انتقال قدرت از گشتاسب به بهمن

  • مصطفی سعادت

Journal volume & issue
Vol. 3, no. 1
pp. 63 – 76

Abstract

Read online

بنابه روایت شاهنامه فردوسی، «گشتاسب» پادشاه کیانی، واگذاری قدرت به فرزندش «اسفندیار» را مشروط به دستگیری «رستم» می‏کند. رستم در نبردی اسفندیار را می‏کشد. اسفندیار پیش از مردن سرپرستی پسرش «بهمن» را به رستم می‏سپارد تا به او آداب شاهی و رزم و بزم بیاموزد. مدتی بعد، بهمن نزد نیای خود باز می‏گردد و گشتاسب در چنین زمانی، «جاماسب» وزیر را فرا می‏خواند و به او می‏گوید که می‏خواهد از قدرت کناره‏گیری کند. هدف از نوشته حاضر بررسی چگونگی انتقال قدرت از گشتاسب به بهمن است. در این مقاله با بررسی رخدادهای پس از کشته شدن اسفندیار، نشان داده شده که گشتاسب در یک خیزش عمومی که از درون خاندان شاهی شروع ‏شده و رهبری آن بر عهده بهمن بوده، از شاهی برکنار شده‏ است. برای شاهان ساسانی که نسب خود را به بهمن کیانی می‏رساندند و حکومتشان به طور گسترده از دین زرتشت حمایت می‏کرده، خوشایند نبوده است که مردم سرگذشت کودتای بهمن علیه گشتاسب را بخوانند. به همین دلیل آگاهانه‏ سعی شده‏ تا انتقال قدرت، مسالمت‏آمیز نشان داده شود.

Keywords